Hoe gebruik ik zetpillen of klysma's

Je hebt met de maag-darm-leverarts of IBD-verpleegkundige gesproken over het gebruik van zetpillen en/of klysma’s. In deze folder vind je meer informatie en handige tips over het gebruik hiervan. De folder vervangt niet de bijsluiter van de medicatie. Als je na het lezen van de folder nog vragen hebt, kun je contact opnemen met je arts of verpleegkundige.

Algemeen

De oorzaak van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is (nog) niet bekend. Met medicijnen proberen we de ontsteking in de darmen te verminderen. Dat helpt om klachten minder te maken en om verdere problemen door de ziekte te voorkomen.

De medicijnen maken je niet beter van de ziekte. Ze zorgen er alleen voor dat je minder last hebt. Daarom is het belangrijk om de medicijnen te blijven gebruiken, ook als je je goed voelt. Als je stopt kunnen de klachten terugkomen.

Zetpillen en klysma’s

Medicijnen in de vorm van een zetpil of klysma worden vaak voorgeschreven als de aandoening alleen het laatste deel van de dikke darm betreft. Het medicijn wordt rechtstreeks in de darm ingebracht om daar zijn werk te doen. Het komt bijna niet in de rest van het lichaam terecht, waardoor je minder kans hebt op bijwerkingen.

Hoe een zetpil of klysma toe te dienen?

Zetpillen

•      Ga eerst naar het toilet en zorg ervoor dat je endeldarm leeg is voordat je de zetpil inbrengt
• Was altijd je handen vóór en ná het inbrengen van de zetpil
• Verwijder het folie van de zetpil (zie de bijsluiter die de apotheek heeft meegeleverd)
• Breng de zetpil in de anus. Het maakt niet veel uit of je de punt of de stompe kant naar voren inbrengt. Als je de zetpil een beetje bevochtigt met water, kun je hem wat makkelijker inbrengen. Duw de zetpil met een vinger helemaal naar binnen, zodat de sluitspier de zetpil niet vanzelf weer naar buiten duwt
• Het kan zijn dat je na het inbrengen aandrang krijgt. Probeer niet naar het toilet te gaan, want de zetpil heeft even de tijd nodig om te smelten en de werkzame stof moet via de endeldarm worden opgenomen
• Als je de zetpil binnen tien minuten verliest omdat je naar het toilet moet, kun je een nieuwe inbrengen

Klysma

Volg altijd de voorbereiding/bereiding van het klysma zoals beschreven staat in de bijsluiter die je van de apotheek hebt meegekregen;

•      Laat het klysma eerst op lichaamstemperatuur komen, bijvoorbeeld door het in een lauwwarm waterbadje te leggen. Dit maakt het klysma aangenamer om in te brengen en zorgt ervoor dat je minder buikkrampen krijgt
• Ga eerst naar het toilet en zorg ervoor dat je endeldarm leeg is voordat je het klysma inbrengt
• Was altijd je handen vóór en ná het inbrengen van het klysma
• Ga op je linkerzij liggen, zodat de vloeistof goed in de darmen komt
• Houd je onderste been gestrekt en je bovenste been gebogen
• Schud het klysma goed. Breng de tuit van het klysma voorzichtig in de anus
• Is het moeilijk om de tuit in de anus te brengen? Probeer dan lichtjes te persen. Door te persen opent de anus zich een beetje, waardoor het inbrengen makkelijker gaat
• Knijp de fles zo veel mogelijk leeg en trek de tuit uit de anus. Houd de fles ingedrukt terwijl je hem terugtrekt, zodat de vloeistof niet weer terugstroomt in de fles. Er blijft altijd een beetje vloeistof in de verpakking achter. Dit is normaal, de hoeveelheid die is ingebracht is genoeg voor de werking
• Blijf op je linkerzij liggen. Als je liever op je buik ligt, kun je dat ook doen en 5-10 minuten in deze positie blijven liggen om te voorkomen dat de vloeistof eruit komt
• Houd er rekening mee dat de vloeistof bruine vlekken kan maken op je linnengoed als je een beetje morst of als de vloeistof wegloopt. Deze vlekken zijn moeilijk uit te wassen. Je kunt dit voorkomen door bijvoorbeeld op een absorberend matje te gaan liggen

Wanneer de zetpil en klysma toedienen?

• Zetpillen: 

  Breng de zetpil ’s avonds in, voor het slapen gaan. Op die manier blijft de zetpil langer in de darm en zo langer doorwerken. Als je meerdere zetpillen per dag moet gebruiken, verdeel ze dan over de dag.

• Klysma: 

  Dien het klysma ’s avonds toe, voor het slapen gaan. Het medicijn kan dan de hele nacht in de darm blijven en zo langer doorwerken. Als je meerdere klysma’s per dag moet gebruiken, verdeel ze dan over de dag.

Lees voor de bijwerkingen de bijsluiter die door de apotheek is meegeleverd bij de zetpillen / klysma’s.

Complicaties

In principe geeft het zetten van een klysma geen complicaties. Het vocht in de endeldarm kan buikkrampen of een ongemakkelijk gevoel veroorzaken, omdat het vaak koud is. Wees voorzichtig bij het inbrengen van de 'tuit' van het klysma. Te hard of snel inbrengen kan het darmslijmvlies beschadigen, wat pijn of bloedingen kan veroorzaken. Als het moeilijk is om de tuit in te brengen of als je veel last hebt van aambeien, probeer dan zachtjes te persen. Hierdoor kan de anus wat openen, waardoor het inbrengen makkelijker gaat.

Heb je vragen?

Neem dan contact op met de IBD-verpleegkundige of MDL-polikliniek.

• IBD-verpleegkundige

Bel op werkdagen tussen 8.45 en 10.45 uur: 0413 - 40 23 16

Of mail naar: ibdverpleegkundige@bernhoven.nl

(Vermeld je naam en geboortedatum)

Je krijgt binnen 5 werkdagen een reactie op je mail

• Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten

Voor dringende vragen tijdens kantooruren: 0413 - 40 19 32